Stargateproject Brussels Airport zorgt voor belangrijke versnelling van duurzame luchthavenoperaties
Meer dan 30 innovatieprojecten leiden tot elektrificatie, digitale cargoafhandeling en test met unieke menginstallatie voor duurzame vliegtuigbrandstof
Brussels Airport presenteerde vandaag de resultaten van Stargate, een Europees innovatieproject dat de afgelopen vijf jaar meer dan 30 projecten testte voor duurzame luchthavenoperaties. Samen met 22 partners werden innovatieve oplossingen ontwikkeld rond decarbonisatie, lokale leefkwaliteit en duurzame mobiliteit. Dit zorgde o.a. voor een versnelling op vlak van de elektrificatie van het grondafhandelingsmateriaal en de uitrol van een digitaal afgiftesysteem bij cargo. Als laatste proefproject test Brussels Airport als eerste Europese luchthaven een mobiele menginstallatie voor duurzame vliegtuigbrandstof (SAF).
De voorbije vijf jaar was Brussels Airport de proeftuin voor het onderzoeken en uittesten van innovatieve oplossingen voor een duurzame luchtvaart binnen het Stargate-programma. Samen met een consortium van 22 partners en met steun van de Europese Commissie was het opzet om innovaties en initiatieven te ontwikkelen voor een meer duurzame luchtvaart. Verschillende projecten hebben intussen geleid tot blijvende implementaties op de luchthaven en bieden waardevolle inzichten voor de verdere verduurzaming van de luchtvaartsector.
"De voorbije vijf jaar heeft Stargate ambitie omgezet in concrete actie. We hebben innovatieve technologieën kunnen testen in de dagelijkse luchthavenoperaties, kunnen leren wat werkt en wat nog verdere ontwikkeling vraagt. Die kennis delen we actief met andere luchthavens zodat de hele sector sneller kan verduurzamen. Veel van wat we vandaag hebben getest in het kader van Stargate, wordt morgen standaard op Europese luchthavens. Stargate was daarom een succes dat alleen mogelijk was dankzij de goede samenwerking met alle partners. We blijven met dezelfde overtuiging en ambitie verder werken aan een meer duurzame luchthaven.", zegt Arnaud Feist, CEO van Brussels Airport.
Minder CO2-uitstoot, een verbeterde lokale leefomgeving en meer duurzaam vervoer
Op vlak van decarbonisatie is dankzij Stargate versneld ingezet op het testen en uitrollen van elektrisch grondafhandelingsmateriaal. Wat in 2021 nog nieuwe technologie was die eerst uitgebreid getest werd samen met DHL, is vandaag onderdeel van de dagelijkse operaties. Dankzij Stargate kon Skytanking ook twee unieke op maat gemaakte elektrische brandstofdispensers laten ontwikkelen die nu dagelijks worden ingezet. Ook in Athene is er ingezet op elektrificatie, onder meer van de specifieke dienstvoertuigen voor op het tarmac.
Ook grondafhandelingsmateriaal op waterstof werd getest, zowel op Brussels Airport als op Aéroport de Toulouse-Blagnac. Daaruit bleek dat waterstof potentieel heeft, wanneer elektrificatie niet haalbaar is, maar dat er nog uitdagingen zijn op vlak van infrastructuur en aanbod.
De initiatieven die focussen op decarbonisatie, hebben ook een positieve impact op de lokale leefomgeving. Een ander proefproject was de test met de taxibot, samen met TUI. Met dit semi-automatisch sleepsysteem kan een vliegtuig taxiën zonder de vliegtuigmotoren te gebruiken. Uit de metingen van VITO bleek dat dit kan zorgen voor een reductie van 10 tot 15 decibel geluid en tot 80% ultrafijnstof. Hoewel de operationele voordelen afhankelijk zijn van de taxitijden op een luchthaven, leverde het project waardevolle inzichten op die nu met andere luchthavens worden gedeeld.
Voor de cargo-operaties werd o.a. een volledig digitaal systeem voor het aanleveren en afhalen van goederen uitgerold, dankzij het gebruik van applicaties via BRUcloud, de Digital Green Lane. Vandaag wordt 95% van alle goederen in de cargozone op Brussels Airport via dit systeem verwerkt, wat zorgt voor kortere wachttijden voor vrachtwagens, minder papier en minder CO2-uitstoot.
De derde belangrijke pijler binnen Stargate is de modal split, het verhogen van het aandeel duurzame verplaatsingen van en naar de luchthaven. Zowel op Brussels Airport als bij Aéroport de Toulouse-Blagnac is er een duurzaam mobiliteitsplan ontwikkeld om de noden van passagiers en personeel in kaart te brengen en zo de nodige acties te kunnen ondernemen. Deelfietsen, een infokiosk over het openbaar vervoer en een haalbaarheidsstudie voor de HST zijn hier enkele concrete initiatieven. Op Budapest Airport werd ook een app ontwikkeld om de veiligheid en navigatie van voertuigen op het tarmac te verhogen.
Met de fietsmanager werden heel wat quick wins voor het fietsverkeer uitgerold, van signalisatie tot extra fietspaden. Het fietsverkeer naar de luchthaven neemt al 2 jaar op rij toe. Op het fietspad richting terminal was er in 2025 een stijging met 20%. In 2026 telden we gemiddeld al 7% meer fietsers aan alle meetpunten.
Uniek laatste proefproject: eerste mobiele menginstallatie voor SAF in Europa
Het laatste Stargate-project, is een piloottest met een mobiele menginstallatie om duurzame vliegtuigbrandstof SAF (Sustainable Aviation Fuel), ter plaatse te maken, samen met Skytanking. Brussels Airport is wereldwijd een van de eerste luchthavens die een dergelijke installatie test, en de allereerste in Europa.
SAF is een mengsel van een duurzame koolstofarme brandstofcomponent met kerosine. Met deze menginstallatie kan op vraag kerosine met een hoger aandeel van deze duurzame component gemengd worden. Vandaag zijn luchtvaartmaatschappijen door Europa verplicht om 2% SAF te gebruiken, dit wordt op Brussels Airport aangeleverd via een ondergronds systeem van leidingen.
De bedoeling is te onderzoeken hoe een gerichte brandstoflevering aan luchtvaartmaatschappijen die met een hoger SAF-gehalte willen vliegen in de praktijk kan werken en wat de impact is op de lokale luchtkwaliteit. Dit laatste proefproject loopt nog tot eind dit jaar.
De partners in het Stargate-consortium zijn Athens International Airport, Budapest Airport, Aéroport de Toulouse-Blagnac, Brussels Airlines, TUI, DHL Aviation, Engie Laborelec, Air Cargo Belgium, Skytanking, skeyes, To70 Aviation, Lux Mobility, Universiteit Hasselt, expertisecentrum Erasmus UPT, IES R&D, Sopra Steria, Provincie Vlaams-Brabant, Quatra, Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO), NMBS, het Vlaams Instituut voor Logistiek en Arup.
Dit project heeft subsidies ontvangen binnen het onderzoeks- en innovatieprogramma Horizon 2020 van de Europese Unie in het kader van subsidieovereenkomst GA101037053.
